Coronavaccins Comirnaty (BioNTech/Pfizer) en Spikevax (Moderna) zijn goedgekeurd voor gebruik bij kinderen vanaf 6 maanden oud. Hoe werken de vaccins bij kinderen? Krijgen zij hetzelfde vaccin als volwassenen? En welke bijwerkingen kunnen ze verwachten?
Hoe werkt het vaccin?
Het coronavaccin zorgt ervoor dat virussen minder kans hebben om je ziek te maken. Virussen zijn kleine ziekmakers die zich in jouw lichaam kunnen verstoppen. Je lichaam merkt het als er een onbekend virus binnen is, en probeert met soldaatjes uit jouw lichaam het virus tegen te houden. In de tijd dat de soldaatjes in jouw lichaam bezig zijn het virus te verjagen, kun je flink ziek worden van het virus.
Een vaccin helpt jouw lichaam een handje om het virus sneller te herkennen. Eigenlijk is het vaccin een nagemaakt stukje van het coronavirus. Door het vaccin oefent je lichaam om zich te verdedigen tegen het virus. Als het echte virus zich dan verstopt in jouw lichaam, dan kan jouw lichaam het virus snel verjagen. Je wordt dan niet of minder ziek.
De prik in je arm, of bij baby's in de dij, voelt een beetje alsof je je prikt aan een naald. Dit gevoel is heel snel weer voorbij.
Na de prik kun je je soms wat anders voelen. Je arm kan bijvoorbeeld een beetje zwaar zijn, of zeer doen. Je kunt ook moe zijn, of pijn in je hoofd hebben. Dat je je anders kan voelen na de prik is normaal. Je lichaam gaat hard aan het werk om de soldaatjes te maken die jou kunnen beschermen tegen het echte virus als je dit later tegenkomt. Deze klachten noemen we bijwerkingen.
De bijwerkingen die we vaak zien bij kinderen zijn hetzelfde als bij volwassenen. Denk aan pijn op de prikplek, vermoeidheid en hoofdpijn. Hele jonge kinderen kunnen ook last krijgen van prikkelbaarheid, huilen, of minder eetlust. Niet iedereen krijgt bijwerkingen! Als je ze wel krijgt is het meestal niet erg en gaat het na een paar dagen over.
Hoeveel prikken krijg je?
Kinderen krijgen net als volwassenen één prik.
Het immuunsysteem van kinderen en volwassenen werkt in de basis hetzelfde. De afweerreactie van jonge kinderen is wel sterker dan bij volwassenen. Voor kinderen is daarom gekozen voor een lagere dosering. Een prik moet minimaal drie maanden na de laatste coronaprik worden gegeven.
| Dosering | Aantal prikken | |
| 6 maanden tot 5 jaar | 3 microgram | 1* |
| 5 tot 12 jaar | 10 microgram | 1 |
| Vanaf 12 jaar | 30 microgram | 1 |
*Kinderen van 6 maanden tot 4 jaar die al een basisvaccinatie of coronabesmetting hebben gehad, krijgen één prik. Als dit niet het geval is dan worden er drie prikken gegeven. Tussen de eerste twee prikken zit een periode van minimaal drie weken, tussen de tweede en derde prik tenminste acht weken.
| Dosering | Aantal prikken | |
| 6 maanden tot 6 jaar | 25 microgram | 1* |
| 6 tot 12 jaar | 50 microgram | 1 |
| Vanaf 12 jaar | 100 microgram | 1 |
*Kinderen van 6 maanden tot 4 jaar die al een basisvaccinatie of coronabesmetting hebben gehad, krijgen één prik. Als dit niet het geval is, dan worden er twee prikken gegeven met 28 dagen tussen de prikken.
Is er onderzoek gedaan naar het vaccin bij kinderen?
Er is voor de coronavaccins van Pfizer en Moderna onderzoek gedaan bij kinderen. In de onderzoeken is gekeken naar de aanmaak van antistoffen (soldaatjes), hoe goed het werkt tegen het coronavirus en de veiligheid bij kinderen in deze leeftijdsgroep.
Beoordeling van Comirnaty voor kinderen
Comirnaty is goedgekeurd voor kinderen vanaf 6 maanden. De beoordeling van het vaccin voor de verschillende leeftijdsgroepen is los van elkaar gedaan. Per leeftijdsgroep is er onderzoek gedaan naar de werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit
In het onderzoek bij kinderen van 6 maanden tot en met 4 jaar die het vaccin kregen, bleek de aanmaak van antistoffen minstens even goed als bij kinderen tussen de 5 en 12 jaar. Daarom is de verwachting dat de werkzaamheid van het vaccin bij deze leeftijdsgroep minimaal even goed is.
In het onderzoek bij kinderen van 5 tot 12 jaar die het echte vaccin kregen, bleek de aanmaak van antistoffen even goed als bij jongeren en volwassenen tussen 16 en 25 jaar. Daarom is de verwachting dat de werkzaamheid van het vaccin bij kinderen minimaal even goed is als bij (jong)volwassenen.
In een deel van de studie, bij ongeveer 2.000 kinderen, is ook gekeken naar de effectiviteit tegen COVID-19. In deze groep kregen 1.305 kinderen het echte vaccin en 663 kinderen een nepvaccin, een placebo. Drie kinderen in deze studie die het echte vaccin kregen COVID-19. Van de kinderen die het nepvaccin kregen, kregen 16 kinderen COVID-19. Dat betekent dat het vaccin in deze studie 90% effectief was bij kinderen van 5 tot 12 jaar oud.
2.260 kinderen van 12 tot 16 jaar deden mee aan het onderzoek. De helft kreeg het coronavaccin van BioNTech/Pfizer. De andere helft kreeg een nepvaccin (placebo). In de groep kinderen die het BioNTech/Pfizer-vaccin kregen, kreeg niemand COVID-19 na de tweede vaccinatie. In de groep kinderen met het nepvaccin (placebo) kregen 16 kinderen COVID-19. Uit het onderzoek bleek dus dat dit vaccin 100% werkzaam is bij kinderen. Als grote groepen kinderen het Pfizer-vaccin krijgen, zijn waarschijnlijk ongeveer 9 van de 10 kinderen beschermd tegen corona.
Beoordeling van Spikevax voor kinderen
Spikevax is goedgekeurd voor kinderen vanaf 6 maanden. De beoordeling van het vaccin voor de verschillende leeftijdsgroepen is los van elkaar gedaan. Per leeftijdsgroep is er onderzoek gedaan naar de werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit van het vaccin.
In het onderzoek bij kinderen van 6 maanden tot en met 5 jaar die het vaccin kregen, bleek de aanmaak van antistoffen minstens even goed als bij kinderen tussen de 6 en 12 jaar. Daarom is de verwachting dat de werkzaamheid van het vaccin bij deze leeftijdsgroep minimaal even goed is.
In het onderzoek bij kinderen van 6 tot 12 jaar die het vaccin kregen, bleek de aanmaak van antistoffen minstens even goed als bij (jong)volwassenen tussen 18 en 25 jaar. Daarom is de verwachting dat de werkzaamheid van het vaccin bij kinderen minimaal even goed is als bij (jong)volwassenen.
3.732 jongeren van 12 tot en met 17 jaar deden mee aan het onderzoek. Het grootste deel van deze groep (2.163 jongeren) kreeg het vaccin toegediend, de rest (1.073 jongeren) kreeg een nepvaccin (placebo). Geen van de jongeren die het echte vaccin kregen, kreeg daarna nog COVID-19. In de placebogroep kregen 4 jongeren COVID-19.
Wat zijn de bijwerkingen van het vaccin?
De meeste bijwerkingen bij kinderen zijn hetzelfde als de bijwerkingen bij (jong)volwassenen. Denk hierbij aan pijn op de prikplek, vermoeidheid, hoofdpijn, koorts en spierpijn. Kinderen vanaf 6 maanden kunnen ook last hebben van huilen, prikkelbaarheid, huiduitslag en verlies van eetlust.
De klachten zijn meestal niet erg en gaan binnen een paar dagen weer over.
In zeldzame gevallen kan na een prik met coronavaccin Comirnaty of Spikevax een ontsteking van de hartspier (myocarditis) en het hartzakje (pericarditis) ontstaan. Het is een zeer zeldzame bijwerking, die binnen 14 dagen kan ontstaan. Vaker na de tweede prik en vaker bij jongvolwassen mannen.
Klachten zijn bijvoorbeeld kortademigheid, pijn op de borst en hartkloppingen die soms onregelmatig zijn. De klachten gaan meestal vanzelf over of zijn met medicijnen goed te behandelen. Wie deze klachten heeft, moet contact opnemen met een arts. Het EMA en CBG roepen artsen en mensen die geprikt zijn op om te letten op de symptomen. De zeldzame bijwerkingen komen in de bijsluiters van de vaccins te staan. Net zoals bij volwassenen blijven we de deelnemers aan de klinische studies goed in de gaten houden.
Overige veelgestelde vragen
Als kind heb je een kleinere kans om ziek te worden van het coronavirus dan volwassenen. In zeldzame gevallen kun je als kind wel ernstig ziek worden door het coronavirus. Het risico hierop is het grootst als je een andere ziekte hebt.
Een prik zorgt ervoor dat je niet of minder ziek wordt. We weten dat vaccinatie bij volwassenen een groot deel van de ziekenhuisopnames en overlijdens kan voorkomen. Omdat minder kinderen ernstig ziek worden van het coronavirus is het voordeel kleiner dan bij volwassen.
Het EMA en het CBG beoordelen de kwaliteit, werkzaamheid en veiligheid van het vaccin. Op basis hiervan is een positieve beoordeling gegeven. Het vaccin is dus effectief tegen ziekte door het coronavirus en de bijwerkingen zijn over het algemeen mild.
Of de prik wordt gehaald, is een keuze die de ouders of een kind samen met de ouders maakt. Het is belangrijk om je hier goed over te laten informeren.
De kans dat je op lange termijn bijwerkingen krijgt, is heel klein. Het vaccin zorgt ervoor dat je lichaam antistoffen aanmaakt tegen het virus en verdwijnt daarna weer uit je lichaam. Dit gebeurt binnen vier tot zes weken na de prik.
Ook weten we nu al veel over de coronavaccins van Pfizer en Moderna. Dit komt doordat heel veel mensen dit coronavaccin al hebben gehad. Hierdoor zijn de meeste (zeldzame) bijwerkingen al bekend.
Prikpraat
Je hebt vast al eens een prik gekregen bij de dokter. Zo’n prik is meestal een vaccin. Wat doet een vaccin? En hoe weet je of het werkt? Laten we bij het begin beginnen…
Op de wereld bestaan virussen. Dit zijn hele kleine ziekmakers die je lichaam kunnen aanvallen.
Van nature probeert je lichaam zich tegen indringers te verdedigen. Als het merkt dat er een onbekend virus binnen is, dan slaat het alarm.
Je lichaam gaat dan aan het werk om het virus te verjagen.
Daar moet het de eerste keer wel even op oefenen.
En in de tussentijd kun je soms flink ziek worden.
De prik kan zorgen dat je lichaam leert om sneller op een virus te reageren.
Zo kan je lichaam alvast oefenen met de aanval.
Als het echte virus dan komt, is je lichaam al goed voorbereid…
… en word je niet of minder ziek.
Maar wie maakt het vaccin?
Dat is een goede vraag. Vaccins worden gemaakt door wetenschappers. Zij bedenken een recept voor een vaccin tegen een virus.
Als het vaccin af is, testen ze het goed om te kijken of het veilig is. Dat doen ze eerst in het laboratorium, bijvoorbeeld met dieren.
Daarna doen ze een belangrijk onderzoek met een groep volwassen mensen. De helft van de mensen krijgt wél het vaccin. De andere helft niet.
Als in de groep mét vaccin minder mensen ziek worden dan in de groep zonder vaccin, dan weten de wetenschappers dat het vaccin werkt.
Testen ze het vaccin ook op kinderen?
Ja, na de volwassenen is er een aparte test met een grote groep kinderen. Zij krijgen vaak een kleinere hoeveelheid vaccin.
Na het testen schrijven de wetenschappers alles netjes op en sturen hun verslag naar het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, de Nederlandse medicijnautoriteit. Zij gaan het nakijken.
De experts van het CBG zijn streng. Ze draaien elke letter en cijfer binnenstebuiten. Alles moet kloppen...
Werkt het vaccin goed genoeg?
Welke bijwerkingen kan het vaccin geven? En hoe vaak komen die voor?
Alleen als de voordelen van het vaccin groter zijn dan de risico’s, dan keuren de experts van het CBG het vaccin goed.
Daarna mag het vaccin aan alle mensen worden gegeven.
Maar ook na goedkeuring houdt het CBG een oogje in het zeil.
Zo weten jij en ik zeker dat we op het vaccin kunnen vertrouwen.
Kan ik nu niet meer ziek worden?
Dat kan nog steeds gebeuren, maar je bent wel beter beschermd.
Of je de prik haalt bepaal je samen met je ouders. Laat je goed informeren!
Meer weten over vaccins voor kinderen? Kijk op www.cbg-meb.nl/kinderprik