Overzicht medicijnen tegen corona

In de strijd tegen het coronavirus zijn medicijnen belangrijk. De medicijnen kunnen iemand die ziek is beter maken, de symptomen van de ziekte verminderen of ervoor zorgen dat iemand geen COVID-19 infectie oploopt. Inmiddels zijn er een aantal medicijnen goedgekeurd om tegen het coronavirus te gebruiken. En er lopen onderzoeken naar verschillende andere medicijnen tegen het coronavirus.

Deze overzichtspagina geeft informatie over de goedkeuring van medicijnen door het Europees Medicijnagentschap EMA. Het EMA en het CBG zijn verantwoordelijk voor de registratie van deze middelen. De betrokken medische beroepsgroepen bepalen samen hoe deze medicijnen het best ingezet kunnen worden bij patiënten met COVID-19 buiten en/of in het ziekenhuis. Dit leggen zij vast in hun behandelrichtlijnen (NHG) en de leidraad behandeling medicamenteuze therapie (SWAB-FMS).

Bestaande medicijnen voor de behandeling van COVID-19

Medicijnen die al op de markt zijn en oorspronkelijk ontwikkeld zijn voor andere aandoeningen, werken in sommige gevallen ook tegen het coronavirus. Daarom kijken onderzoekers bij het zoeken naar een coronamedicijn ook naar bestaande medicijnen. Zieke coronapatiënten in ziekenhuizen over de hele wereld krijgen in studieverband verschillende bestaande medicijnen die misschien wel werken tegen een corona-infectie. Deze studies richten zich vooral op antivirale middelen, medicijnen met invloed op het immuunsysteem en bloedplasmaproducten.

Experimentele coronamedicijnen

Op dit moment zijn er experimentele medicijnen tegen COVID-19 in ontwikkeling. Deze zijn nog niet officieel goedgekeurd. Door de bijzondere situatie kan het zijn dat een experimenteel medicijn toch al beschikbaar is, nog voordat het officieel op de markt komt. Dit kan dan op verschillende manieren:

  • Compassionate use
    Een compassionate use programma is bedoeld voor patiënten met een levensbedreigende, langdurige ziekte of met ernstig, blijvend letsel, die op dit moment niet behandeld kunnen worden met geregistreerde medicijnen. Voor het nog niet-geregistreerde medicijn moet al wel voldoende bewijs zijn dat de balans werkzaamheid/veiligheid positief is.
  • Artikel 5(3)-procedure
    Bij deze procedure doen andere partijen dan de firma een verzoek om de beschikbare data te beoordelen op werkzaamheid en veiligheid.  De uitkomst van een artikel 5(3)-procedure kunnen EU-lidstaten meenemen in hun besluit over het gebruik van een medicijn, nog voordat er officieel goedkeuring is.

Goedgekeurde medicijnen voor de behandeling van COVID-19

Lopende onderzoeken naar coronamedicijnen

In zowel Nederland als andere landen wereldwijd lopen verschillende studies naar experimentele medicijnen én medicijnen die al op de markt zijn, voor de behandeling van COVID-19. Bestaande medicijnen mogen in Nederland alleen als onderdeel van een klinische studie en ‘off label’ worden ingezet. Off-label betekent dat een medicijn voor een andere aandoening wordt gebruikt, dan waarvoor het middel is goedgekeurd.

Verschillende middelen waarvan de werking wordt onderzocht in klinische studies:

Medicijnen met een (mogelijk) effect op het virus zelf

Medicijnen met een effect op het immuunsysteem

Bij ernstige symptomen van COVID-19 kan er een te sterke reactie optreden van het immuunsysteem. Een aantal middelen die aangrijpen op het immuunsysteem spelen mogelijk een rol bij de behandeling van COVID-19.

Overig

Disclaimer

Laatste update: Augustus 2022

Alleen voor Paxlovid, remdesivir, dexamethason en verschillende monoklonale antilichamen hebben EMA en CBG de data beoordeeld die de behandeling van COVID-19 ondersteunen. Voor een aantal andere producten loopt er momenteel een beoordelingsprocedure bij EMA en CBG. Bekijk het laatste nieuws op de pagina ‘Updates over coronamedicijnen’.