Overzicht medicijnen tegen corona

In de strijd tegen het coronavirus spelen medicijnen een belangrijke rol. Dit, om ervoor te zorgen dat iemand die ziek is geworden is weer beter wordt. Of om de symptomen van de ziekte te verminderen. Op dit moment lopen er veel onderzoeken naar bestaande en experimentele medicijnen.

Bestaande medicijnen voor de behandeling van COVID-19

Medicijnen die al op de markt zijn en oorspronkelijk ontwikkeld zijn tegen andere aandoeningen, werken misschien ook tegen het coronavirus. Daarom kijken onderzoekers in de zoektocht naar een coronamedicijn ook naar bestaande medicijnen. Ernstig zieke coronapatiënten in ziekenhuizen over de hele wereld krijgen in studieverband verschillende bestaande medicijnen die mogelijk werken tegen een corona-infectie. Deze studies richten zich vooral op antivirale middelen (zoals lopinavir, zie verderop op deze pagina), medicijnen met invloed op het immuunsysteem en bloedplasmaproducten. 

Experimentele coronamedicijnen

Er zijn op dit moment experimentele medicijnen tegen COVID-19 in ontwikkeling die dus nog niet officieel goedgekeurd zijn. Vanwege de uitzonderlijke situatie is het mogelijk dat een experimenteel medicijn nog voordat het middel officieel op de markt wordt toegelaten buiten studieverband onder bepaalde voorwaarden, toch beschikbaar wordt gesteld. Dit kan dan op verschillende manieren, namelijk:

  • Via een compassionate use programma. Dit programma is bedoeld voor patiënten met een levensbedreigende, langdurige ziekte of met ernstig, blijvend letsel, die op dit moment niet behandeld kunnen worden met andere medicijnen. Voor het medicijn moet al wel voldoende bewijs zijn dat de balans werkzaamheid/veiligheid positief is.
  • Via een artikel 5(3)-procedure. Bij deze procedure doen andere partijen dan de firma een verzoek om de beschikbare data te beoordelen op werkzaamheid en veiligheid. Via deze procedure wordt op dit moment gekeken naar de beschikbare studieresultaten van studies naar monoklonale antilichamen. De uitkomst van een artikel 5(3)-procedure kunnen EU-lidstaten meenemen in hun besluit over het gebruik van een medicijn, nog voordat er formele goedkeuring is gegeven.

Medicijnen goedgekeurd voor de behandeling van COVID-19

Lopende onderzoeken naar coronamedicijnen

Op dit moment lopen er in Nederland en wereldwijd verschillende studies naar zowel experimentele als reeds op de markt beschikbare medicijnen voor de behandeling van COVID-19. Bestaande medicijnen mogen in Nederland in principe alleen als onderdeel van een klinische studie en in lijn met het advies van Stichting Werkgroep Antibiotica Beleid (SWAB) ‘off-label’ worden ingezet. Off-label betekent dat een medicijn wordt gebruikt voor een andere aandoening, dan waarvoor het middel is goedgekeurd. De middelen waarvan de werking wordt onderzocht zijn te verdelen in middelen met een directe werking tegen het virus en middelen die werken op het immuunsysteem van de patiënt en helpen om het virus onder controle te krijgen. Hieronder volgt een kort overzicht van welke medicijnen op dit moment worden of zijn onderzocht.

Medicijnen met een (mogelijk) effect op het virus zelf

Medicijnen met een effect op het immuunsysteem

Bij ernstige symptomen van COVID-19 kan er een te sterke reactie optreden van het immuunsysteem. Een aantal middelen die aangrijpen op het immuunsysteem kunnen mogelijk een rol spelen bij de behandeling van COVID-19.

Overige middelen

Zink, vitamine C, Vitamine D

Mineralen als zink of vitamines, als onderdeel van een gezond eetpatroon, hebben een gunstig effect op het afweersysteem. Er zijn geen goed opgezette klinische studies uitgevoerd waarin een eventuele werkzaamheid bij COVID-19 kan worden beoordeeld.

Disclaimer

Laatste update: 21 juni 2021

Alleen voor remdesivir en dexamethason hebben EMA en CBG de data beoordeeld die de behandeling van COVID-19 ondersteunen. Voor de monoklonale antilichamen loopt er momenteel een beoordelingsprocedure.

Voor de andere middelen die op deze pagina genoemd worden zijn er bij EMA en CBG nog geen studiedata ingediend.