Informatie voor zorgverleners: Medicijnen met een zwangerschapspreventieprogramma

Het doel van een zwangerschapspreventieprogramma is te voorkomen dat vrouwen zwanger worden tijdens het gebruik van medicijnen die risicovol zijn voor de baby.

Waarom een zwangerschapspreventieprogramma?

Wanneer een medicijn een verhoogd risico geeft op aangeboren afwijkingen, kan het CBG een fabrikant verplichten om voor dit medicijn extra maatregelen beschikbaar te hebben ter preventie van een zwangerschap. Deze additionele risicominimalisatie maatregelen/materialen (aRMM) helpen zorgverleners en patiënten bij de overwegingen van het voorschrijven van medicijn(en) en het voorkomen van blootstelling tijdens de zwangerschap.

Middelen met een zwangerschapspreventieprogramma

Voor de volgende geneesmiddelen is in Nederland een ZPP opgesteld. U kunt de ZPP’s van deze geneesmiddelen opzoeken op de website van de fabrikanten die het middel in Nederland op de markt hebben.

  • thalidomide
  • lenalidomide
  • pomalidomide
  • isotretinoïne
  • acitretine
  • alitretinoïne (alleen tabletten)
  • macitentan
  • mycofenolaatmofetil
  • valproaat en valproïnezuur
  • vismodegib
  • fingolimod
  • ozanimod (Zeposia)
  • siponimod (Mayzent)
  • hydroxycarbamide (bij sikkelcelziekte)
  • leflunomide
  • teriflunomide
  • sonidegib (Odomzo)

Niet voor alle medicijnen die een verhoogd risico geven op aangeboren afwijkingen (teratologische eigenschappen hebben) bestaat dit aRMM. U moet dus het gebruik van medicatie tijdens de zwangerschap altijd goed afwegen. Lees hiervoor sectie 4 van de samenvatting van de productkenmerken (SmPC), of rubriek 4 van de patiëntenbijsluiter.

Disclaimer
Laatste update: december 2022

De lijst met geneesmiddelen met een ZPP wordt nauwkeurig bijgehouden. Toch kan het zijn dat de lijst nog niet is aangepast met de laatste informatie op het moment dat u onze website raadpleegt. Raadpleeg bij twijfel over een geneesmiddel de website van de fabrikant. U kunt daarnaast de productinformatie, waaronder de samenvatting van productkenmerken (SmPC) en de bijsluiter, van het geneesmiddel raadplegen via de Geneesmiddeleninformatiebank. Het is belangrijk om het gebruik van medicatie tijdens de zwangerschap altijd goed af te wegen. 

Voorbeelden van aRMM voor zwangerschapspreventie

  • De patiënt krijgt extra voorlichting over de risico’s van het medicijn tijdens de zwangerschap.
  • De patiënt weet waarom goede anticonceptie nodig is.
  • De apotheek kan extra controles uitvoeren op basis van signalen uit de medicatiebewaking.
  • De voorschrijvend arts kent de beperkingen voor het geven van het medicijn, ter preventie van een zwangerschap.

Meer informatie over zwangerschapspreventie

Voor meer informatie over teratologische eigenschappen van geneesmiddelen kunt u de kennisbank Teratologie Informatie Services (TIS) raadplegen. TIS is onderdeel van Moeders van Morgen en wordt beheerd door Lareb. U kunt hen bellen voor een risico-inschatting voor patiënten.