U kunt griep krijgen van het griepvirus (influenza). Een griepprik beschermt u tegen dit virus. Griepvirussen veranderen regelmatig. Daarom kan elk jaar een ander griepvirus voor een griepgolf zorgen. De griepprik is daarom elk jaar net even anders.
Wat is griep?
Griep is erg besmettelijk. Het griepvirus verspreidt zich door praten, niezen en hoesten. Griep is erger dan een verkoudheid. Bij griep krijgen mensen plotseling last van:
- Koorts (39 graden of hoger)
- Hoesten
- Hoofdpijn
- Spierpijn
- Keelpijn
Binnen 1 tot 3 weken bent u meestal van de griep af. Bij sommige mensen zijn de gevolgen van griep erg. Zij kunnen bijvoorbeeld een longontsteking krijgen van griep. Dit gebeurt meestal bij oudere mensen of mensen met een lage afweer. Mensen die erg ziek kunnen worden van griep krijgen elk jaar een uitnodiging voor een griepprik.
Hoe werkt de griepprik?
Een griepprik helpt het lichaam zich te beschermen tegen het griepvirus. Griepvirussen veranderen steeds. Daarom is de griepprik elk jaar aangepast. In het voorjaar bekijken experts welke griepvirussen in de winter waarschijnlijk het meest voorkomen. Daarna komt er een nieuwe griepprik die tegen deze virussen beschermt. Dit type griepprik is dus maar één winter beschikbaar Vroeger beschermde de griepprik tegen 3 verschillende griepvirussen. Nu beschermt de griepprik tegen 4 griepvirussen. Met een griepprik is de kans minder groot dat u griep krijgt. Krijgt u wel griep, dan zijn de klachten minder erg.
Op de afbeelding beschrijven we stap voor stap hoe een vaccin werkt tegen een griepvirus.
- Griepprik met niet-levend virus
- Lichaam maakt afweerstoffen aan
- Afweerstoffen blokkeren nieuw griepvirus
- U wordt niet of minder ziek
Hoe goed beschermt de griepprik?
De fabrikanten werken voortdurend aan de verbetering van griepvaccins. Ook als de griepprikken op de markt zijn, wordt de werkzaamheid en veiligheid in de gaten gehouden. De werking van de griepprik wordt elk jaar uitgebreid onderzocht. Uit deze onderzoeken blijkt dat griepprikken 30% tot 40% bescherming bieden tegen griep. Heeft u een griepprik gekregen? Dan heeft u minder kans op het krijgen van griep.
Hoe komt het dat de griepprik niet altijd even goed werkt?
- De bescherming van de griepprik wisselt per seizoen. Dat komt omdat griepvirussen steeds veranderen.
- De voorspelling van het voorjaar, over welke griepsoorten zullen heersen, kloppen niet altijd. Daardoor werkt de griepprik het ene jaar wat beter dan het andere.
- Mensen met een lage weerstand maken minder afweerstoffen aan na het krijgen van de griepprik. Daarom hebben zij toch kans op het krijgen van griep.
Twee verschillende griepprikken
- De griepprik in het Nationaal Programma Grieppreventie is voor volwassenen en zorgt ervoor dat uw lichaam afweerstoffen maakt tegen vier verschillende griepvirussen. U heeft dan minder kans om griep te krijgen. Krijgt u toch griep? Dan zijn de klachten minder erg.
- Er is ook een verzwakt griepvaccin voor kinderen van 2 tot en met 18 jaar. Zij krijgen dit vaccin via de neus. De werking van dit vaccin is hetzelfde als bij volwassenen.
Voor wie is de griepprik?
In Nederland volgen we de richtlijnen van het RIVM voor de griepprik. Kinderen en volwassenen die in een risicogroep vallen kunnen gratis een griepprik krijgen. Zij krijgen elk jaar een uitnodiging via de huisarts om de griepprik in de herfst, vlak voor het begin van het griepseizoen, te halen.
Voor- en nadelen van de griepprik
Voordelen
- U hebt minder kans om griep te krijgen;
- Krijgt u wel griep, dan zijn de klachten minder erg.
Nadelen
- De plek van de prik kan wat pijnlijk zijn;
- Na de prik kunt u moe zijn, spierpijn en hoofdpijn hebben;
- U moet elk jaar een nieuwe griepprik halen.
Feiten en fabels over de griepprik
Fabel.
U kunt geen griep krijgen van de griepprik. Het virus in de griepprik is namelijk onschadelijk gemaakt.
Fabel.
Het is wetenschappelijk aangetoond dat de griepprik uw kans op griep met de helft vermindert. De nieuwe griepprik beschermt u tegen vier griepvirussen in plaats van de gebruikelijke drie. Uw kans op griep wordt hiermee kleiner na het halen van de griepprik.
Fabel.
De griepprik heeft een online bijsluiter. Deze kunt u vinden in onze Geneesmiddeleninformatiebank. Een papieren bijsluiter ontbreekt, omdat deze per voorraad griepprikken wordt meegeleverd aan de zorgverlener die de griepprik zet.
Feit.
Mensen met een lage weerstand maken minder afweerstoffen aan na het krijgen van de griepprik. Hierdoor zijn zij minder goed beschermd door de griepprik dan gezonde mensen. Mensen met een lagere weerstand hebben een grotere kans op griep. Ook hebben zij een grotere kans dat zij ernstig ziek worden door de griep, zoals het krijgen van een longontsteking. De griepprik biedt op dit moment de beste bescherming tegen griep.
Fabel.
Ieder medicijn kan bijwerkingen geven. Van de griepprik kunt u kort last hebben van wat pijn, roodheid of een lichte zwelling. Het CBG stelt hoge eisen een de veiligheid van vaccins. Studies brengen de veiligheid van vaccins goed in kaart. Uit de studies blijken dat de voordelen van de griepprik (werkzaamheid) opwegen tegen de nadelen (bijwerkingen).
Fabel.
Als u zwanger bent kunt u de griepprik gewoon krijgen. Uit studies onder zwangere vrouwen blijkt dat de griepprik veilig is voor u en uw baby. Sinds 2022 adviseert de Gezondheidsraad zwangere vrouwen de griepprik te halen vanaf de 22e week van de zwangerschap.
Heeft u vragen of twijfels over de griepprik? Overleg dan met uw arts of apotheker.
Fabel.
Elk vaccin bevat een actieve stof en verschillende hulpstoffen. Naast een actieve stof en hulpstoffen zijn er water en soms reststoffen van het productieproces in het vaccin aanwezig. Hulp- en reststoffen zijn nodig om de kwaliteit van het vaccin goed te houden. De hoeveelheid van de reststoffen is dusdanig weinig, dat het niet schadelijk is voor uw gezondheid. Bent u bekend met allergieën? Overleg dan met uw huisarts of u de griepprik kunt halen.
Een overzicht van alle stoffen in een vaccin vindt u in de bijsluiter. Ga voor meer informatie naar onze pagina over welke stoffen er in vaccins zitten.
Video: 6 vragen over de griepprik
Professor Ton de Boer, voorzitter van het CBG, heeft op 22 oktober 2019 in een kort video-interview met Plus Online antwoord gegeven op zes vragen over de nieuwe griepprik.
Meer informatie
Bekijk de bijsluiter in de Geneesmiddeleninformatiebank.