Vroeger zat in enkele vaccins de hulpstof thiomersal, een zogeheten ethylkwik-verbinding. Dat is niet hetzelfde als zuiver kwik. Deze verbinding is niet schadelijk voor je gezondheid. Tegenwoordig zit in vrijwel geen enkel vaccin nog thiomersal.
Feit: er zijn geen aanwijzingen dat thiomersal in vaccins schadelijk is
Stoffen met kwik zitten van nature in de bodem, de lucht, het water en in ons eten. Het zit ook in verf of make-up. Naast de ‘gewone’ vorm van kwik die in thermometers zit, is kwik meestal onderdeel van andere stoffen. Dat noemen we scheikundig een ‘verbinding’. Zo bestaat er methylkwik en ethylkwik. Eén letter verschil, maar een heel ander stofje. Een heel belangrijk verschil is dat je lichaam ethylkwik snel afbreekt.
Thiomersal is een verbinding met ethylkwik. Ongeveer honderd jaar geleden werd die stof toegevoegd aan vaccins. Dat kwam omdat verschillende kinderen ernstig ziek werden na een prik. Dat bleek te komen door een besmetting met bacteriën in het vaccin. Thiomersal doodt de bacterie en houdt het vaccin schoon, zonder dat de prik minder goed werkt.
Hoewel ethylkwik niet schadelijk voor de gezondheid is, heeft het Europees medicijnagentschap EMA in 2001 wel besloten dat thiomersal uit vaccins moet. Puur uit voorzichtigheid én vanwege het milieu. Daarom zijn er sinds enkele jaren ook bijna geen vaccins meer waar thiomersal in zit. Op dit moment zit thiomersal in nog slechts in één vaccin dat je in Nederland kunt krijgen.
De feiten over vaccins en kwik
- In vaccins zit geen kwik. Vroeger zat er in vaccins het stofje thiomersal. Dat is een verbinding die we ethylkwik noemen. Dat is niet hetzelfde als zuiver kwik, zoals dat in een thermometer zit. Ethylkwik is niet giftig en blijft ook niet in het lichaam achter.
- Thiomersal is tientallen jaren gebruikt in vaccins. Er is géén aanwijzing dat thiomersal in vaccins schadelijk is. Ook is er géén verband tussen prikken met vaccins waar het in zit en bepaalde ontwikkelingsstoornissen van de hersenen, zoals autisme. Het enige wetenschappelijke artikel uit 1998 dat hierover schreef, is teruggetrokken omdat het onjuist was.
- Sommige mensen kunnen wel allergisch zijn voor thiomersal. Deze waarschuwing staat bij het enige vaccin met thiomersal in de bijsluiter.
- De afgelopen jaren is de aanwezigheid van thiomersal in vaccins grotendeels verdwenen. Dat heeft te maken met wereldwijde inspanningen om minder gebruik te maken van kwikverbindingen vanwege het milieu. Ook is het niet meer nodig om bacteriën te doden, omdat flacons met vaccins nog maar één keer gebruikt worden.
- Thiomersal zit niet in de vaccins in het Nederlandse Rijksvaccinatieprogramma. Nu niet, en vroeger ook niet.
- In Nederland is er één tetanusvaccin waarin nog thiomersal zit. De vergunninghouder is gevraag om de stof uit het vaccin te verwijderen.
Toename van misinformatie en desinformatie zorgelijk
Er gaat dagelijks veel misinformatie en desinformatie rond over vaccinaties. Dat is zorgelijk, want welke informatie kun je vertrouwen? Voor ouders die een keuze moeten maken over het wel of niet laten vaccineren van hun kind kan dit verwarrend zijn. Verkeerde informatie kan zorgen voor onrust of twijfel.
Heb je vragen of zorgen over vaccins of de hulpstoffen die erin zitten? Praat erover met je arts.
Bronnen
- Thiomersal in vaccins | RIVM
- Onderzoek naar de inhoud van vaccins | Rijksvaccinatieprogramma.nl
- Wereldgezondheidsorganisatie WHO - Thiomersal