Ebolavaccins

Wat is ebola?

Ebola is een zeldzame maar zeer ernstige ziekte. Er zijn drie verschillende virussen die ebola kunnen veroorzaken: het Ebola-virus, het Sudan virus en het Bundibugyo-virus. De uitbraak in Congo in 2026 is veroorzaakt door het Bundibugyo-virus.

Symptomen van ebolaziekte zijn onder andere koorts, spierpijn, hoofdpijn en een zere keel, gevolgd door diarree, overgeven, en nier- en leverfalen. Hierdoor kunnen patiënten overlijden. Soms kunnen patiënten interne en externe bloedingen krijgen. 

Deze virussen verspreiden  zich via direct contact, bijvoorbeeld door contact met bloed, speeksel of zweet. Ook mensen die overleden zijn, kunnen nog besmettelijk zijn.

Vaccins tegen ebola

Op dit moment is er een vaccin goedgekeurd tegen ebola. Dit vaccin is gebaseerd op het Ebola-virus. Dit vaccin biedt waarschijnlijk onvoldoende bescherming tegen het Bundibugyo-virus. Het stukje van het virus waar dit vaccin via opgewekte antistoffen tegen werkt, ziet er namelijk heel anders uit bij het Bundibugyo-virus.

Er zijn geen vaccins goedgekeurd die gebaseerd zijn op het Bundibugyo-virus. Wel zijn er drie mogelijke kandidaten. Twee vectorvaccins (gebaseerd op een bestaand onschadelijk virus) en een mRNA-vaccin. 

Op dit moment worden er studies opgezet om deze vaccin kandidaten te testen. Eerst in diermodellen. Als ze daarin veilig zijn en een goede afweerrespons wordt gezien, kunnen ze in mensen worden onderzocht. 

Wil je meer weten over hoe vaccins werken? Op deze pagina leggen we het uit met een korte animatie.

Hoe beoordelen wij vaccins?

Samen met het Europees medicijnagentschap EMA houdt medicijnautoriteit CBG de ebola-uitbraak in Congo in de gaten. Experts van het CBG zitten in de Emergency Task Force (ETF) van het EMA. Met deze adviesgroep staan we klaar om de ontwikkeling en beoordeling van vaccins en medicijnen te ondersteunen. 

De beoordeling van vaccins gebeurt op Europees niveau. Bij het EMA komen aanvragen binnen. Ontwikkelaars van een vaccin delen alle benodigde informatie die nodig is om de werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit ervan te kunnen beoordelen. Medicijnautoriteiten van twee landen (de rapporteur en de co-rapporteur) nemen het voortouw in de beoordeling. De andere landen kijken mee. Omdat het om een internationale noodsituatie gaat, is het mogelijk dat de beoordeling via een versnelde procedure gaat. 

 In dit interview lees je meer over hoe wij vaccins beoordelen. 
 

Zijn er goedgekeurde behandelingen of medicijnen voor ebola?

Op dit moment zijn er geen goedgekeurde medicijnen tegen ziekte door het Bundibugyo-virus. Wel is er een aantal medicijnen dat misschien effect heeft tegen dit virus. Er zijn nu drie mogelijke kandidaten voor behandeling   en om ziekte te voorkomen. We weten nog niet of deze daadwerkelijk werken tegen de ziekte:   

• MBP-134, een combinatie van twee monoklonale antilichamen die actief zijn tegen verschillende ebolavirussen, waaronder het Bundibugyo-virus;
• de antivirale middelen remdesivir en obeldesivir;
• het monoklonale antilichaam maftivimab.

Ook hier is het belangrijk dat deze zo snel mogelijk worden onderzocht in goed opgezette klinische studies. De ETF geeft samen met het Afrikaans Medicijnagentschap en verschillende medicijnautoriteiten uit de regio waar ebola nu heerst  advies over de ontwikkeling van deze medicijnen en de opzet van klinische studies.  Door goede samenwerking en besluiten gebaseerd op degelijk wetenschappelijk bewijs kunnen we op de meest effectieve manier actie ondernemen tegen deze uitbraak.