Meningokokkenziekte en vaccins

Meningokokkenziekte wordt veroorzaakt door een bacterie, de meningokok (Neisseria meningitidis). Veel mensen hebben de meningokok tijdelijk in hun neus of keel zonder dat ze daar zelf ziek van worden. Deze mensen zijn drager. Door hoesten of niezen, kan de meningokok zich verspreiden. De kans om na een besmetting met deze bacterie ziek te worden is klein. Als u wel ziek wordt, dan zijn de gevolgen vaak zeer ernstig.

De meningokokkenziekte kan zorgen voor bijvoorbeeld een hersenvliesontsteking of een bloedvergiftiging. Bij besmetting kunnen mensen in korte tijd (binnen enkele uren) erg ziek worden. Zelfs als de ziekte tijdig herkend wordt, is er een groot risico op blijvende schade zoals gehoorverlies, amputatie van ledematen en hersenschade. Ook is de kans op overlijden hoog.

Er zijn verschillende typen meningokokken. Vooral de meningokokken type A, B, C, W en Y veroorzaken ziekte in mensen. Omdat er verschillende types zijn, zijn er per groep andere vaccins. Er zijn vaccins geregistreerd die beschermen tegen:

  • meningokokken serogroep A, C, W en Y
  • meningokokken serogroep B
  • meningokokken serogroep C

Hoe werkt het meningokokkenvaccin?

Door de meningokokkenvaccinatie gaat het lichaam zichzelf beschermen tegen de meningokokkenziekte. In de meningokokkenvaccins zitten verschillende eiwitten en suikers die ook op het omhulsel van de meningokokkenbacteriƫn Neisseria meningitidis zitten. Het lichaam maakt dan afweerstoffen tegen deze verschillende eiwitten en suikers aan. Zodra de meningokokkenbacterie het lichaam binnenkomt, wordt deze herkend. De afweerstoffen maken de bacterie onschadelijk. Op die manier wordt voorkomen dat iemand ziek wordt.

Kinderen krijgen vanuit het Rijksvaccinatieprogramma een uitnodiging voor de meningokokkenvaccinatie als ze 14 maanden zijn en in het jaar dat ze 14 jaar worden. Deze vaccinatie beschermt tegen de typen A, C, W en Y.

Wat zijn de mogelijke bijwerkingen van de meningokokkenvaccins?

De meest voorkomende bijwerkingen van het meningokokkenvaccin zijn:

  • koorts
  • vermoeidheid, hoofdpijn, suf voelen
  • verlies van eetlust
  • prikkelbaarheid
  • pijn, roodheid en zwelling op de plaats waar de injectie is toegediend.

Deze bijwerkingen komen regelmatig voor en verdwijnen na een paar dagen.

Voor meer informatie over de bijwerkingen van de meningokokkenvaccins kunt u kijken op de CBG Geneesmiddeleninformatiebank.

Vermoedt u dat uw kind last heeft van een (mogelijke) bijwerking na de meningokokkenvaccinatie? Meld deze dan bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Of neem contact op met uw huisarts, apotheker of verpleegkundige. Het is belangrijk om bijwerkingen te melden, omdat dan zeer zeldzame bijwerkingen in kaart gebracht kunnen worden.

Wat is de rol van het CBG bij de meningokokkenvaccins?

Elk vaccin wordt onderzocht voordat het mag worden gebruikt. Het CBG beoordeelt of het vaccin goed wordt gemaakt en het de juiste kwaliteit heeft. Ook wordt gekeken hoe goed het vaccin werkt en wat de bijwerkingen zijn. In studies krijgen gezonde volwassenen en kinderen het vaccin. Daarna wordt gemeten hoeveel afweerstoffen aangemaakt zijn. Als er voldoende afweerstoffen worden gemeten, dan is werkzaamheid aangetoond.

In de studies worden alle ongewenste of ongewone reacties na vaccinatie gemeld. Daarna wordt zorgvuldig bekeken of deze reacties door het vaccin zijn veroorzaakt. Als dit zo is, en de bijwerking was nog niet bekend, worden de productinformatie en bijsluiter aangepast.

Als het vaccin in Nederland geregistreerd is volgt het CBG met veel aandacht de kwaliteit, werking en veiligheid. Onverwachte of opmerkelijke veranderingen worden besproken. Er wordt bijvoorbeeld gekeken wat er aan de hand is, hoe vaak een bijwerking wordt gemeld en hoe ernstig dit is. Het kan zijn dat het CBG extra informatie of extra onderzoek vraagt aan het farmaceutische bedrijf. Als er een nieuwe bijwerking is, dan zorgt het CBG dat de informatie hierover in de productinformatie en bijsluiter komt.

Meer informatie over meningokokkenvaccins

  • Kijk op de pagina over Trumenba, een vaccin tegen meningokokken groep B Trumenba.
  • Kijk op de pagina over Nimenrix, een vaccin tegen meningokokken groep A, C, W, Y.

Hier staat onder andere informatie over hoe het werkt, de bijwerkingen en de onderzoeken naar vaccins.