Anticonceptie

De hormonen in de pil lijken heel erg op de hormonen die je lichaam zelf maakt. Ze werken ook hetzelfde. Deze hormonen zijn niet slecht voor je lichaam.

De hoeveelheid hormonen (estradiol en progesteron) in het bloed verandert sterk tijdens de periode van een natuurlijke menstruatiecyclus. Dit kan invloed hebben op je stemming vlak voor je ongesteldheid. Dit heet ook wel het premenstrueel syndroom (PMS). 

Door het gebruik van anticonceptie met hormonen worden de schommelingen van de hormonen in je bloed minder. Dit komt omdat je elke dag een kleine hoeveelheid hormonen inneemt. Dit kan zorgen voor minder stemmingswisselingen. Maar soms hebben vrouwen juist meer last van stemmingswisselingen. Soms kan dit omslaan in depressieve gevoelens.

Als je last hebt van bijwerkingen door anticonceptie, bespreek dit dan met je arts. Het kan zijn dat een andere anticonceptie meer geschikt is voor jou.

Hormonale anticonceptie zorgt ervoor dat de hormoonschommelingen in je bloed minder worden. De ene vrouw vindt het fijn om minder schommelingen te hebben. Bijvoorbeeld wanneer je sombere gevoelens voor je ongesteldheid ervaart. De ander vindt het juist prettig om wel die emotionele gevoelens te ervaren die je kan hebben voor je ongesteldheid. Het is dus voor iedereen anders.

Begin je met hormonale anticonceptie, zoals de pil? Dan kan je lichaam door de hormonen wat meer vocht vasthouden. Doordat je vocht vasthoudt, neemt je gewicht een klein beetje toe. Na een paar maanden raakt je lichaam gewend aan de hormonen. Het vocht verdwijnt en het gewicht dat je aankwam dus ook.

Door hormonale anticonceptie heb je inderdaad geen natuurlijke cyclus. De hoeveelheid hormonen blijft gelijk. Het progestageen zorgt ervoor dat je geen eisprong krijgt. Bij hormonale anticonceptie met 2 hormonen heb je een maandelijkse stopweek. In deze stopweek daalt de hoeveelheid hormonen, net zoals bij de natuurlijke cyclus. Daardoor word je ongesteld.

Het is niet erg dat je geen natuurlijke cyclus hebt. Als je stopt met de anticonceptie met hormonen, start je lichaam weer met de natuurlijke cyclus. Dat gebeurt ook al als je de pil 1 of meer dagen vergeet in te nemen. Vanaf dat moment kun je weer zwanger worden.

Bij de combinatiepil heb je de laatste 4 tot 7 dagen van elke maand een pilvrije pauze of neem je tabletten zonder hormonen in (placebotabletten). Dit staat in de meeste bijsluiters van de pil. In deze periode dalen de hormonen in het bloed en begint je ongesteldheid. Dan wordt de dikker geworden baarmoederwand weer afgestoten, net als bij de natuurlijke ongesteldheid. Deze ongesteldheid geeft vaak minder bloedverlies en minder pijn dan bij een gewone ongesteldheid.  In de bijsluiter staat ook dat je een ongesteldheid één keer kunt uitstellen door geen pilvrije pauze te nemen óf hormoonvrije tabletten te slikken. Dan dalen de hormonen niet. Je hebt dan ook geen ongesteldheid. Langer ‘doorslikken’ van de pil als anticonceptie is bij de meeste combinatiepillen niet wetenschappelijk onderzocht. Dit staat daarom niet in de bijsluiter. Maar het doorslikken van de pil is wel onderzocht bij andere aandoeningen. Daarom weten we dat het doorslikken tot 1 jaar geen kwaad kan. Wel heb je bij langer doorslikken meer kans op een doorbraakbloeding. Dit komt doordat het baarmoederweefsel niet elke maand wordt afgestoten. Als een doorbraakbloeding niet snel stopt, is een pilpauze van 4 tot 7 dagen nodig. In deze pauze zal de bloeding stoppen. Is dit niet het geval? Ga dan naar je huisarts voor advies.

Wil je een ongesteldheid langer dan een jaar uitstellen? Bespreek dit dan met je huisarts. Er zijn ook andere hormonale anticonceptiemiddelen die geen ongesteldheid meer geven.

Deze informatie over het doorslikken van de pil is afkomstig uit de Nederlandse huisartsenrichtlijn.

Vanaf vijf tot zes dagen voor de eisprong tot twee dagen na je eisprong kan een zaadcel het eitje bevruchten. Zaadcellen van de man kunnen namelijk tot vijf dagen overleven in je eileiders of baarmoeder. Er zijn dus tenminste acht dagen in je cyclus dat je zwanger kunt raken.

Daarnaast is het erg lastig om exact te weten wanneer je eisprong is. Niet elke menstruatiecyclus is even lang, vooral niet als je jonger bent.

Als je echt niet zwanger wilt worden is het daarom verstandig om tijdens je hele cyclus anticonceptie te gebruiken.

Het is erg lastig om exact vast te stellen wanneer je eisprong is. Dit komt doordat je lichaamstemperatuur tijdens de eisprong gemiddeld maar 0,2 tot 0,5 graad Celsius hoger is dan normaal. Daarnaast kunnen heel veel factoren invloed hebben op je lichaamstemperatuur. Denk aan seks, een avondje stappen, het gebruik van drugs of alcohol, ziek zijn, laat naar bed gaan en het gebruik van andere medicijnen. Ook kan het tijdstip van de meting invloed hebben. Zo zou je iedere dag op hetzelfde tijdstip moeten meten, nog voordat je opstaat. 

Het meten van je eisprong en zo bepalen of je vruchtbaar bent, is dus niet zo betrouwbaar. Als je echt niet zwanger wilt worden, is het verstandig om een betrouwbaar anticonceptiemiddel te gebruiken.  

Net zoals elk medicijn, kent de pil ook bijwerkingen. Vaak verdwijnen deze bijwerkingen na ongeveer drie maanden. Bijwerkingen die veel voorkomen zijn o.a. hoofdpijn, stemmingswisselingen en gevoelige borsten. Bijwerkingen kunnen per persoon verschillen.

Heb je na paar maanden nog last van vervelende bijwerkingen? Dan is het verstandig om dit samen met jouw arts te bespreken. Het kan zijn dat een ander anticonceptiemiddel beter bij jou past.

Borstvoeding maakt de kans dat je zwanger wordt kleiner. Dit komt door het hormoon prolactine, dat je aanmaakt als je borstvoeding geeft. Dit geldt alleen als borstvoeding de enige voeding is die je baby krijgt én als je nog niet ongesteld bent. Dat is erg lastig te bepalen omdat je na de bevalling ook nog 6 weken bloed blijft vloeien. Er is dus altijd een kans dat je wel zwanger wordt. Als je echt niet zwanger wilt worden, is het daarom aan te raden om een betrouwbaar anticonceptiemiddel te gebruiken. Ook als je borstvoeding geeft.

In de eerste weken na de bevalling kun je kiezen uit verschillende vormen van anticonceptie met 1 hormoon (progestageen), zoals de minipil, het hormoonstaafje, en een 3-maandelijkse injectie. De injectie kun je starten 3 tot 4 maanden na de bevalling. Het hormoonspiraaltje kan worden geplaatst 6 weken na de bevalling. Uit onderzoek blijkt dat deze anticonceptiemiddelen geen nadelige invloed op de moedermelk hebben en de ontwikkeling van het kind niet beïnvloeden.