Het medicijn retifanlimab mag gebruikt worden voor de behandeling van patiënten met een uitgezaaide of terugkerende vorm van anuskanker (SCAC) die niet te opereren is. Dat is het advies van het Europese geneesmiddelenbeoordelingscomité CHMP. Retifanlimab (Zynyz) is het eerste medicijn tegen deze zeldzame, levensbedreigende vorm van kanker.
Een behandeling met retifanlimab wordt altijd gecombineerd met twee chemobehandelingen.
Wat is SCAC?
SCAC is een soort kanker van de anus (het poepgat) en het laatste gedeelte van de dikke darm. SCAC is de meest voorkomende vorm van anale kanker, waarbij de zogenoemde plaveiselcellen aangetast zijn. Plaveiselcellen zijn de cellen aan de binnenkant van het darmkanaal.
Op dit moment zijn er geen goedgekeurde medicijnen in Europa voor de behandeling van volwassenen met SCAC. Zynyz is dus het eerste medicijn dat volwassenen met dit soort kanker kan helpen.
Hoe werkt Zynyz?
Zynyz heeft als werkzame stof retifanlimab. Retifanlimab is een speciaal eiwit (monoklonaal antilichaam). Het eiwit blokkeert een receptor met de naam PD-1. Deze receptor zit op afweercellen, ook wel T-cellen genoemd. Sommige kankersoorten, waaronder SCAC, maken eiwitten die zich hechten aan PD-1 op de T-cellen. Dit zorgt ervoor dat je T-cellen worden uitgeschakeld. Zo kunnen deze cellen de kanker niet aanvallen. Doordat retifanlimab PD-1 blokkeert, kunnen de eiwitten van de kankercellen zich niet aan de PD-1 receptor hechten. De T-cellen worden zo niet uitgeschakeld en het afweersysteem kan de kankercellen aanvallen en uitschakelen.
Onderzoeksresultaten
Het positieve advies van EMA volgt op de resultaten uit een klinische studie met 308 volwassen patiënten met uitgezaaide SCAC en teruggekeerde SCAC die niet te opereren was. Alle patiënten kregen zes chemobehandelingen met carboplatine en paclitaxel. Aanvullend kregen de patiënten elke vier weken Zynyz óf een placebo. De helft van de patiënten die Zynyz kreeg, leefde 9,3 maanden langer zonder verergering van de kanker. Bij de groep die de placebo kreeg, was dit 7,4 maanden.
Het is nog onzeker in hoeverre Zynyz de levensduur verlengt. Vanwege de relatief lange periode dat de kanker niet verslechterde, ziet het EMA dat het medicijn een gunstig effect heeft.
Veelvoorkomende bijwerkingen van de behandeling met Zynyz in combinatie met de twee chemotherapieën zijn: een laag aantal neutrofielen én lymfocyten (soorten witte bloedcellen), jeuk, huiduitslag, een traag werkende schildklier (hypothyreoïdie) en verhoogde waarden van het leverenzym ALAT.