Bijna een derde van de Nederlanders heeft afgelopen jaar kruidenmiddelen gebruikt. 81% gebruikt deze kruidenmiddelen in combinatie met medicijnen, vaak zonder goed op de hoogte te zijn van mogelijke risico’s. Dat blijkt uit recent onderzoek van Kantar (2023). Om mensen bewust te maken dat medicijnen en kruidenmiddelen niet altijd goed samen gaan, starten medicijnautoriteit CBG en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) vandaag de campagne ‘Weet wat je slikt’.
Kruidenmiddelen gaan niet altijd samen met medicijnen
In opdracht van het CBG onderzocht Kantar het gebruik van kruidenmiddelen in Nederland. Het onderzoek laat zien dat veel mensen kruidenmiddelen gebruiken naast hun medicijnen, met het idee ‘baat het niet dan schaadt het niet’. Dit kan veilig medicijngebruik in de weg staan.
De helft van de mensen in het onderzoek wist niet of nauwelijks wat mogelijke bijwerkingen zijn van het kruidenmiddel dat ze gebruiken, wat er kan gebeuren als je te veel van het middel gebruikt en of je het middel kunt combineren met (andere) medicijnen. 86% van de gebruikers denkt dat het combineren van kruiden en medicijnen maar een klein risico met zich meebrengt. Ook is bij 72% van de gebruikers van kruidenmiddelen de huisarts niet op de hoogte van dit gebruik.
Wisselwerking
Kruidenmiddelen kunnen de werking van medicijnen veranderen. Een medicijn kan dan minder goed of juist sterker werken. Of iemand krijgt meer last van bijwerkingen. Soms kan een combinatie ernstige gevolgen hebben.
Veelgebruikte kruiden
In de campagne besteden we aandacht aan 11 veelgebruikte kruidenmiddelen, waaronder: valeriaan, knoflook, geelwortel (kurkuma), cannabis (CBD-olie) en groene thee. Van deze kruiden is bekend is dat ze een wisselwerking kunnen hebben met medicijnen. Het gaat om heel verschillende medicijnen: van maagzuurremmers, anticonceptiemiddelen tot hart- en vaatmedicijnen.
‘Weet wat je slikt’-campagne
De ‘Weet wat je slikt'-campagne is van 11 tot en met 31 maart. In deze periode hangen er informatiekaartjes in de drogist aan het schap met kruidenmiddelen. In de wachtkamers van zorgverleners besteden we met posters, flyers en een korte video aandacht aan het belang van veilig kruidengebruik. En online zijn ervaringsverhalen te lezen van kruidengebruikers.
Kijk voor meer informatie over het veilig gebruik van kruidenmiddelen en medicijnen op cbg-meb.nl/kruiden en volg de campagne via LinkedIn en Instagram via #WeetWatJeSlikt.
Drukwerk en digitale campagnematerialen zijn beschikbaar via onze website. Interesse in campagneposters of flyers voor in jouw zorgpraktijk? Neem contact op met het campagneteam via communicatie@cbg-meb.nl.
Kruidenmiddelen
Bijna drie op de tien Nederlanders van 18 jaar en ouder hebben de afgelopen 12 maanden kruidenmiddelen gebruikt, met als belangrijkste reden het op peil houden of versterken van hun gezondheid. Bijna de helft van de gebruikers combineert kruidenmiddelen structureel met het gebruik van medicijnen. Een groot deel van de kruidenmiddelen-gebruikers heeft weinig tot geen kennis over de risico’s van het gebruik. Ook hebben zij de perceptie dat het gebruik van kruidenmiddelen geen kwaad kan en daarom niet gemeld hoeft te worden bij de (huis)arts.
Gebruik afgelopen 12 maanden
29% van de respondenten
Redenen voor gebruik
58% Op peil houden/ versterken van de gezondheid
15% Om bepaalde ziekte of aandoening te genezen
13% Om bepaalde ziekte of aandoening te voorkomen
6% Als vervanging van eerder gebruikt geneesmiddel
Top 5 genoemde kruiden (door gebruikers kruidenmiddelen)
35% Valeriaan
32% Knoflook
25% Geelwortel/kurkuma
20% CBD olie
15% Groene thee (capsules)
Top 3 aanleiding kruidenmiddelen gebruik
39% (online) Media
36% Op advies vanfamilie/vrienden
17% Op advies van zorgverleners
Kennis over kruidenmiddele
Percentage van kruidenmiddel-gebruikers dat vóór gebruik helemaal niet of een beetje op de hoogte is van:
- De gezondheidsrisico’s van gebruik: 50%
- Wat de mogelijke bijwerkingen zijn: 50%
- Wat er kan gebeuren als je te veel gebruikt: 49%
- Wanneer je het wel/niet mag gebruiken: 48%
- Of je het kan combineren met medicijnen: 48%
- Hoeveel je moet/mag gebruiken: 36%
- Waarvoor of waartegen het werkt: 31%
Kruidenmiddelen gecombineerd met medicijngebruik
19% Gebruikt geen medicijnen, alleen kruiden
32% Gebruikt af en toe ook medicijnen
49% Gebruikt structureel ook medicijnen, waarvan 60% meerder medicijnen tegelijk gebruikt
Risico-inschatting door medicijngebruikers
86% Schat de risico’s van gecombineerd gebruik kruidenmiddelen en medicijnen als zeer klein of tamelijk klein in
Informeren (huis)arts over kruidenmiddelen gebruik
72% informeert de huisarts niet over hun kruidenmiddelen gebruik
Veel genoemde redenen niet informeren huisarts
39% Niet belangrijk om te melden
32% Is een onschuldig middel
Bron: Kantar Public, september 2023
Logo College ter Beoordeling van geneesmiddelen