CBG Collegedag 2017 over dilemma’s

Worden patiënten hier beter van? Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) moet voortdurend scherp blijven en zich deze vraag steeds weer stellen. Deze boodschap gaf scheidend voorzitter van het CBG Bert Leufkens zijn luisteraars gisteren mee op de CBG Collegedag 2017. Op de Collegedag in de Jaarbeurs in Utrecht kwamen ruim 500 bezoekers af.

De Collegedag stond dit jaar in het teken van het afscheid van Bert Leufkens. Hij treedt in augustus terug als voorzitter van het CBG, om zich verder toe te leggen op de wetenschap bij de Universiteit Utrecht.

Bert Leufkens neemt het liber amicorum in ontvangst

Kunst en wetenschap komen samen in het liber amicorum dat Bert Leufkens aan het eind van de middag aangeboden kreeg.

Een moment dus om ook terug te kijken op 10 jaar belangrijke keuzes maken en investeren in ontmoeting en dialoog. Leufkens vatte het werk van het CBG samen: het gaat om durf, balans en controle, waarbij je moet oppassen dat je niet doorschiet.

Belangrijke thema’s kwamen in de afgelopen jaren voorbij. Geneesmiddelenbewaking, tekorten, biosimilars en de kunst van het reguleren. Pássend reguleren met de patiënt voor ogen en alert zijn op overregulering. Leufkens benadrukte de prominente rol van het CBG in Europa. Ook belangrijk voor de Nederlandse patiënt, omdat steeds meer medicijnen via Europese goedkeuring in Nederland op de markt komen.

Het antwoord op de vraag of we de kwaliteit van geneesmiddelen nog kunnen borgen als ze minder dan 10 cent per dag kosten, moet Leufkens laten liggen voor zijn opvolger Ton de Boer.

Vertrouwen en zekerheid

Damiaan Denys (hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en afdelingshoofd Psychiatrie in het AMC te Amsterdam) vertaalde het thema dilemma’s naar ‘vertrouwen en zekerheid’ in de psychiatrie. Hij is zich meer gaan richten op diepe hersenstimulatie, een behandeling om dwang- en angstklachten te verminderen. Bij patiënten die deze behandeling hebben ondergaan, nam het zelfvertrouwen toe, constateerde hij. Hierbij illustreerde hij hoe dit vertrouwen werkt. De hersenen beelden zich voortdurend een nieuwe werkelijkheid in: “En we voelen ons goed als die ingebeelde wereld en de werkelijke wereld met elkaar overeenkomen.”

Dilemma’s van ziekenhuizen

Yvonne van Rooy, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, gaf een heldere uitleg over de dilemma’s waarmee ziekenhuizen te maken krijgen. De instellingen juichen technologische ontwikkelingen toe, maar hierbij stelt zich al snel de vraag: “Waar investeren we in en waarin niet?” Na de cyberaanval een paar weken geleden werd maar al te duidelijk hoe belangrijk investering in de  informatietechnologie is voor de zorg.

Ziekenhuizen en zorgprofessionals kunnen volgens Van Rooy veel winst te behalen door gezamenlijke besluitvorming door arts en patiënt, meer gebruik te maken van bijvoorbeeld biosimilars en gezamenlijk in te kopen. Ook pleit ze voor transparantie over ontwikkelingskosten en doorlopend onderzoek naar effectiviteit van geneesmiddelen.
Tot slot benoemde zij de belangrijke rol van de overheid bij beslissingen over vergoeding van behandelingen. “De arts heeft een belangrijke rol als het gaat om gepast gebruik, maar hier heeft ook de politiek een belangrijke verantwoordelijkheid.”

Uniek life sciences park

Directeur Mirjam Mol gaf inzicht in de geschiedenis en de opzet van Pivot Park in Oss. Dit life sciences park biedt sinds 2012 ruimte aan farmaceutische bedrijven voor onderzoek en ontwikkeling. Het is een unieke opzet, waarin veel starters beginnen vanuit het dilemma geen baan te hebben en toch hun kennis willen inzetten. Ze beginnen dan toch, vaak zonder financiering. Dit werk levert verrassende resultaten op: van deze bedrijven – inmiddels zijn het er in totaal 41 – richten veel zich op oncologische behandeling. Maar ook maatschappelijk gerelateerde en soms levenslange aandoeningen krijgen de aandacht. Een voorbeeld hiervan is Innatoss, dat is gefocust op Q-koorts en de ziekte van Lyme.

Antibioticaresistentie

Professor Borriello (Head of Veterinary Medicines Directorate of England) gaf een lezing over antibioticaresistentie. Hij beschreef de verschillende dilemma’s bij het gebruik van antibiotica bij mensen en dieren. Antibioticaresistentie moet niet worden gezien als een nieuw fenomeen, gaf hij als belangrijke boodschap mee. Verder ging hij in op het belang van infectiepreventie om  gebruik van antibiotica te voorkomen. En, als antibiotica dan toch worden voorgeschreven, is het belangrijk dat ze goed gebruikt worden. De juiste dosis dus, en de kuur afmaken.

Parallelsessies

Parallel aan deze lezing kwamen in workshops uiteenlopende onderwerpen voorbij over dilemma’s op uiteenlopend gebied. Zo bespraken bezoekers aan de hand van stellingen de verantwoordelijkheden waar het gaat om effecten van geneesmiddelen op het milieu en of deze effecten een rol moeten spelen in de beoordeling van geneesmiddelen. Bij de workshop ‘Kunst en pillen’ werd de documentaire ‘Stemmen van Vincent’ getoond, waarin de hoofdpersoon zijn ervaringen laat zien met anti-psychotische medicijnen – en met het stoppen met die medicijnen.

Afscheid

De dag werd afgesloten met een afscheidsbijeenkomst voor Bert Leufkens.