Column ‘Over medicijnen’: Vervuilde maagzuurremmers terug naar de apotheek

U heeft het misschien al gehoord of gelezen. Maagzuurremmers met ranitidine als werkzame stof worden teruggeroepen. In sommige tabletten is namelijk teveel nitrosamine gevonden, een stof die ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’ is.

Dat was wel even schrikken, ook voor mij. Ik zet me bij het CBG elke dag met hart en ziel in voor de veiligheid en betrouwbaarheid van medicijnen. En dan gebeurt er dit. Nitrosamines in kleine hoeveelheden zijn niet gevaarlijk en komen ook voor in bijvoorbeeld water en voedingsmiddelen. Maar teveel is niet gezond en in sommige maagzuurremmers zijn hoeveelheden gevonden die er gewoon niet in horen. Daarom heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, in overleg met onder andere het CBG, besloten tot een terugroepactie. Deze houdt in dat u maagzuurremmers met ranitidine die u op recept heeft gekregen, moet terugbrengen naar de apotheek. Heeft u ranitidine bij de drogist gekocht? Dan hoeft u niets te doen. Wel ruimt de drogist de schappen leeg. Waarom dit verschil? Een medicijn bij de drogist is bedoeld om korte tijd te gebruiken. De kans op het ontstaan van kanker is dan ontzettend klein. Medicijnen op recept gebruiken mensen vaak langer. Hierdoor is het risico iets groter, al blijft het klein.

Een terugroepactie is een omvangrijke operatie en vraagt veel voorbereiding. Patiënten moeten naar hun arts voor advies of een nieuw recept, of naar de apotheek voor andere medicijnen. Maar die moeten dan wel weten wat er speelt, welke alternatieven er zijn, en of die voldoende op voorraad zijn. Al dat uitzoekwerk, waar ook het CBG een belangrijke rol in heeft, kost veel tijd. Hoewel het hier gaat om een wereldwijd probleem, is in elk land de situatie net even anders. En pakt de best mogelijke oplossing dus ook vaak anders uit. Omdat dit keer de druk om ranitidine snel terug te roepen groot was, is de terugroepactie uiteindelijk een paar dagen eerder gestart dan voor een zorgvuldige planning wenselijk was. Op social media zie ik nu veel praktische vragen langskomen. Die was ik liever vóór geweest.

Mensen moeten op hun medicijnen kunnen vertrouwen. Ik vind dat heel belangrijk. Er mogen geen stoffen in zitten die er niet in horen. En zeker niet als ze daar ziek van kunnen worden. Daarom hebben wij in Europees verband inmiddels alle fabrikanten gevraagd hun medicijnen te controleren op de aanwezigheid van nitrosamines. Mochten daar meer acties uit voortkomen, dan staan we gewoon weer aan de lat. Want veiligheid en betrouwbaarheid van medicijnen staan ook bij ons voorop.

Over de column

Voorzitter prof. dr. Ton de Boer schrijft iedere eerste woensdag van de maand een column ‘Over medicijnen’ in de Fit-bijlage van de regionale dagbladen van de Holland Media Combinatie (Noordhollands Dagblad, Haarlems Dagblad, Leidsch Dagblad, Gooi- en Eemlander en IJmuider Courant). Deze Fit-bijlage gaat over gezondheid en welzijn. De columns staan in het teken van de actualiteit en onze rol en ons werk als College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.