CBG Collegedag 2019: Vertrouwen in medicijnen

Vertrouwen in hun eigen medicijnen krijgt van Nederlanders een rapportcijfer van een 7,9. Dit blijkt uit het Nivel-rapport ‘Vertrouwen in medicijnen’. Maar is dat goed, of moet dat beter? Over deze vraag en andere onderwerpen rond het vertrouwen in medicijnen, is op de CBG Collegedag van 5 juni 2019 gediscussieerd. Minister Bruno Bruins (VWS) is in elk geval tevreden met dit cijfer, maar ziet geen reden om achterover te leunen: “Vertrouwen moet je behouden en blijven verdienen.”

Minister Bruins zegt tijdens de Collegedag ook ‘vier graatjes in zijn keel te hebben’. Hij maakt zich zorgen over de te dure medicijnen, de medicijntekorten, de afhankelijkheid van enkele productielanden voor grondstoffen en de toename van het gebruik van zware pijnstillers, zoals opioïden. Voor het vinden van oplossingen voor deze problemen moet worden samengewerkt in Europees verband, en ook op nationaal niveau, tussen huisartsen, specialisten, artsen in verzorgingstehuizen en apothekers.

Werken aan vertrouwen

Met onderwerpen als tekorten, vervuiling, of dure medicijnen, komen medicijnen vaak negatief in het nieuws, geeft CBG-directeur Hugo Hurts aan. Factoren die het vertrouwen in medicijnen negatief kunnen beïnvloeden, terwijl het overgrote deel van de ruim 20.000 in Nederland geregistreerde medicijnen geen enkel probleem oplevert.

Het vertrouwen in medicijnen en de factoren die dit vertrouwen beïnvloeden is met het Nivel-rapport nu voor de eerste keer in kaart gebracht. Overall laat het rapport een positief beeld zien, maar Hurts benadrukt dat het rapport ook punten voor verbetering bevat. Daarom wordt iedereen uitgenodigd om vanuit hun eigen achtergrond input te leveren om het vertrouwen in medicijnen verder te verbeteren.

Tijdens ‘Het College Draait Door’ vraagt dagvoorzitter Elsemieke Havenga wat CBG-voorzitter Ton de Boer gaat doen met de resultaten van het rapport. “Het is onze taak om patiënten goed te informeren over medicijnen”, vertelt De Boer. “Mensen moeten weten wat ze kunnen verwachten van hun medicijnen. Begrijpelijke informatie over bijwerkingen, maar ook over de gunstige effecten van medicijnen.”

Complex

Vertrouwen is een complex begrip, zeggen zowel columnist en wetenschapper Rosanne Hertzberger als Dianda Veldman, directeur van de Patiëntenfederatie Nederland; zeker om te meten. Want hoe onbevooroordeeld kan je medicijnen beoordelen wanneer je voor je gezondheid afhankelijk bent van medicijnen?

Van Odijk stelde dat generieke medicijnen te goedkoop zijn en innovatieve medicijnen te duur. Doordat veel medicijnen te goedkoop zijn, is de kans op tekorten en vervuiling van medicijnen groter, aldus Gerard van Odijk, die lang in verschillende functies binnen de farmaceutische industrie heeft gewerkt. “De lage prijzen van medicijnen zorgen voor economisch gedreven keuzes van farmaceutische bedrijven. Voor veel generieke medicijnen wordt de productie en logistiek zo kostenefficiënt mogelijk ingericht. Dan worden voorraden zo laag mogelijk gehouden en gekozen voor productie in landen waar de lonen laag zijn.”

Dianda Veldman vergelijkt het huidige systeem als een te strak gespannen elastiek, waarbij een klein probleem in de keten al snel kan resulteren in een tekort. Volgens Van Odijk zou een relatief kleine prijsverhoging van generieke medicijnen een mogelijke oplossing kunnen zijn.

Ivan Wolffers blikt terug op het vertrouwen in medicijnen door de jaren heen. Volgens hem is er met name nog veel te doen aan vertrouwen in de relatie tussen patiënt en zorgverlener. "Dat kan alleen door kennis voor iedereen toegankelijk te maken, zodat zorgverlener en patiënt gezamenlijk de juiste beslissingen kunnen maken."

Parallelle sessies

In verschillende workshops worden mogelijke oplossingen besproken voor de beschikbaarheid; de productie van medicijnen terug naar Europa halen, inzetten op meerdere productieplekken, of ergens in de keten een grotere voorraad aanhouden. Artsen, apothekers, wetenschappers, vertegenwoordigers van patiëntorganisaties, de farmaceutische industrie en de overheid; voor- en tegenstanders van de verschillende oplossingen beargumenteerden hun standpunten tijdens de CBG Collegedag 2019.

Naast tekorten, problemen met wisselen, dure medicijnen en gevaar voor verslaving bij gebruik van zware pijnstillers, stond er 5 juni nog meer op het programma van de CBG Collegedag. Zo konden de bijna 700 bezoekers van de Jaarbeurs in Utrecht in diverse parallelle sessies kiezen uit onderwerpen die varieerden van geneesmiddelbewaking tot aan het goed gebruik van opioïden en van risicogestuurde kwaliteitstesten tot aan kruidenproducten.

Hoort bij

  • Over CBG