Actueel

Deze hoofdrubriek bevat 4 rubrieken:

Wetenschapsdag 2017 - Generic drugs in society: the regulator’s dilemma

Vertrouwen, kosten, veiligheid en goede informatie waren woorden die vaak terugkwamen op de 6e Wetenschapsdag van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) van vrijdag 3 februari. Ruim 120 belangstellenden bezochten de informatieve middag in de Leeuwenbergh in Utrecht.

Einddiscussie op de Wetenschapsdag van het CBG, 3 februari 2017

De sprekers kwamen aan het eind van de middag nog een keer naar voren om deel te nemen aan een discussie. Ook hier kwamen de onderwerpen vertrouwen en veiligheid uitgebreid aan de orde.

Patiënten moeten er op kunnen vertrouwen dat ze geneesmiddelen krijgen die effectief en veilig zijn, maar dit vertrouwen hebben ze niet altijd. Bijvoorbeeld als ze hun geneesmiddel in een andere verpakking krijgen, als de tabletten ineens een andere kleur of vorm hebben, of als in de bijsluiter iets anders staat over het tijdstip van innemen. Begrijpelijke en eenduidige informatie kan het wantrouwen van patiënten wegnemen. Dus informatie in bijsluiters, op de verpakking, maar ook van de voorschrijvers en de apotheek.

Het dilemma

Het thema van de dag was: Generic drugs in society: the regulator’s dilemma. En dit dilemma is er zeker, stelde Marc Maliepaard (senior beoordelaar bij het CBG) in zijn een introductie op dit onderwerp.

Oncoloog en collegelid Gabe Sonke beschreef hoe hij er in zijn begintijd als arts op werd gewezen generieke namen van geneesmiddelen te gebruiken als hij medicijnen voorschreef. Artsen vertrouwen op de werkzame stof omdat ze weten hoe dit werkt. Een opmerkelijk punt in zijn presentatie was de verwijzing naar een mogelijk placebo-effect bij het overstappen op generieke medicijnen: “Er is nooit discussie over generieke geneesmiddelen die intraveneus worden gegeven.”

De patiënt

Dagvoorzitter Christine Gispen-de Wied interviewde Johan de Graaf, voorzitter van de Hypofysestichting en zelf ook hypofysepatiënt. In de commissie patiënt en consument adviseert hij het CBG over zaken die patiënten aangaan.

De Graaf legde uit hoe ingewikkeld het geneesmiddelengebruik voor patiënten kan zijn. Hij heeft zelf wel vertrouwen in de werking van generieke geneesmiddelen. “Generieken zijn niet meteen een bedreiging, niet elke patiënt krijgt klachten als hij overstapt op andere medicijnen,” vertelt hij. Goede informatie van de apotheker zou bij de overstap naar generieke geneesmiddelen al een deel van de klachten kunnen wegnemen.

Patiënten zouden beter betrokken willen worden bij regulatory science-projecten. Het CBG kan hierin een belangrijke rol spelen, ook door de uitkomsten op een begrijpelijke manier te delen. Als patiënten zelf gemakkelijk informatie kunnen vinden, krijgen - of houden - ze meer vertrouwen in generieke medicijnen.

De onderzoeker

Abby Yu deed onderzoek naar de uitwisselbaarheid van generieke en merkgeneesmiddelen en generieke geneesmiddelen onderling. Zij concludeert onder meer dat er niet veel reden is om te twijfelen aan de bio-equivalentie van verschillende medicijnen. Volgens haar is er geen reden tot zorg, maar er is nog wel ruimte voor verbetering.

De apotheker

Ziekenhuisapotheker en voorzitter van het Jong CBG Thijs Giezen zoomde in op het veiligheidsrisico voor de patiënt. In 2015 was 72,4% van alle uitgegeven geneesmiddelen in Nederland een generiek geneesmiddel. Tegelijk waren de kosten van generieke geneesmiddelen 16,5% van het totaal van de kosten voor geneesmiddelen.

Giezen noemt verschillende voorbeelden waarbij het mis kan gaan als een patiënt wisselt tussen generieke en merkgeneesmiddelen. Bijvoorbeeld omdat de verpakking anders is, het toedieningssysteem verschilt of omdat in plaats van een oplossing een suspensie wordt gegeven. Bij dit laatste is het belangrijk dat het middel wordt geschud voor gebruik. Doe je dit niet, dan bestaat in het begin van de behandeling kans op onderdosering en aan het eind op overdosering, omdat het werkzame bestanddeel naar de bodem zakt.

Kwaliteit geneesmiddelengebruik

Het kwam deze dag regelmatig naar voren: het belang van goede communicatie over het gebruik van geneesmiddelen. Petra Denig, hoogleraar Kwaliteit van Geneesmiddelgebruik bij het UMC Groningen, sloot de lezingen van de Wetenschapsdag af met het onderwerp ‘Verbeteren van (risico)communicatie voor voorschrijver en gebruiker’.

Onderzoek van het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL) laat zien dat meer dan de helft van de patiënten wel eens informatie opzoekt over geneesmiddelen. Belangrijk voor hen is het vertrouwen dat ze hebben in de bron en dat de informatie begrijpelijk en actueel is. Maar ook: in hoeverre het past bij hun eigen situatie. Denig constateert dat in veel informatie over geneesmiddelen geen gegevens staan over het aantal patiënten dat baat heeft bij het geneesmiddel. “Wil je patiënten bereiken, maak dan gebruik van bronnen die ze vertrouwen”, sluit Denig af.

Lees ook het interview met Petra Denig en Christine Gispen-de Wied in het vernieuwde Regulatory Science Magazine